kolorowa twarz

Homoseksualizm – życie w zgodzie z samym sobą.

Pisząc o homoseksualizmie (HS), trzeba mieć na  uwadze różne aspekty związane z tym zagadnieniem: uwarunkowania biologiczne, uwarunkowania społeczne, osobowościowe.

Temat HS jest kontrowersyjny i ciągle toczą się dyskusje nad tym dlaczego osoba staje się homoseksualna, co jest powodem wyboru partnera seksualnego i życiowego tej samej płci.

Na przestrzeni różnych epok homoseksualizm był traktowany: od pełnej tolerancji i normalności do całkowitej eksterminacji.

Dla człowieka bardzo ważnym aspektem w życiu jest możliwość pozostania „w zgodzie” z samym sobą, co góruje nad logicznymi racjami, ponieważ umożliwia to autonomię osoby ludzkiej.

Płeć – kryteria.

Nauki medyczne, psychologia, pedagogika oraz filozofię i antropologię od długich lat zajmują się zagadnieniem płci. Z szeregu nauk społecznych psychologia najdokładniej zbadała to zagadnienie. Naukowcy utworzyli podział na płeć pojmowaną jako kategorię biologiczną – płeć biologiczna, seks (występowanie żeńskich lub męskich cech fizjologicznych i anatomicznych), oraz na rodzaj – gender (ukształtowane przez życie w społeczeństwie zachowania świadczące o męskości lub kobiecości), jako kategorię społeczną.  Wyodrębnia się następujące kryteria płaci:

– płeć gonadalna (chromosomowa): samice jajniki, samce: jądra; mogą występować formy niezróżnicowane lub obojnacze,

– płeć genitalna: zewnętrzne narządy płciowe u kobiety: łechtaczka i wargi sromowe, u mężczyzny: penis i moszna,

– płeć gonadoforyczna: pierwotne drogi rozrodcze prowadzące do gonad, u płci żeńskiej z przewodów Mullera wytwarzane są jajowody a u płci męskiej z przewodów Wolffa wykształcają się nasieniowody,

– płeć hormonalna: określana jest na podstawie ilości wydzielanych hormonów płciowych, u kobiet przeważają estrogeny a u mężczyzn przeważają androgeny,

– płeć fenotypowa: zależna od drugorzędnych cech płciowych jak wygląd zewnętrzny, owłosienie ciała czy piersi,

– płeć somatyczna: obraz antropometryczny stosunków cielesnych o inne wyznaczniki,

– płeć germinatywna: związana z wytwarzaniem gamet – komórek jajowych u kobiet, plemników u mężczyzn,

– płeć mózgu: związana z różnicą w budowie mózgu determinującą płeć psychiczną,

– płeć psychiczna: stałe i niezmienne wewnętrzne poczucie przynależności do jednej z płci, która dość wcześnie się wykształca, jest niezmienna.

– płeć seksualna: są to pełnione role płciowe,

– płeć społeczna: jest to pełnienie roli płciowej na płaszczyźnie społecznej.

Płeć psychologiczna tworzy się w ciągu kilku pierwszych lat życia. Uznaje się ją za cechę stałą. Przypisuje się płeć danej osobie na podstawie wyglądu zewnętrznego jej narządów płciowych oraz w związku z procesem wychowania i socjalizacji. Większość dziedzin życia społecznego jest zorganizowana wokół rozróżnienia pomiędzy tym co żeńskie i męskie.

dwie młode kobiety

Homoseksualizm.

W różnych publikacjach i debatach nad HS dużo poświęca się sytuacji społecznej i prawom tej grupy. Sporo uwagi koncentruje się na wprowadzeniu takich samych praw dla par homoseksualnych jak dla heteroseksualnych. Warto jednak zastanowić się skąd bierze się orientacja HS. Społeczność grup homoseksualnych, walcząca o równe prawa, argumentuje powstawanie tej orientacji w procesie genetycznego różnicowania się populacji ludzkiej. Dzieje się tak, jak w powstawaniu różnic w innych cechach ludzkich. Na ile jest to pogląd prawdziwy próbują dowieźć naukowcy na całym świecie. Konsekwentny homoseksualizm jest biologiczne bezsensowny biorąc pod uwagę jedną z podstawowych funkcji organizmów żywych, jaką jest reprodukcja.

Trzeba zadać pytanie: czy geny determinują orientację homoseksualną? Według badań nad bliźniakami monozygotycznymi (jednojajowymi) zgodność orientacji seksualnych wynosiła około 50% a powinna wynieść 100%. W innych badaniach zgodność orientacji wynosiła około 10%. Naukowcy badając uwarunkowania genetyczne do powstawania orientacji homoseksualnej zwrócili uwagę na to, że geny mogą jedynie wpływać na skłonność do powstawania HS, nie są jej ostatecznymi determinantami. Homoorientacja może zależeć od wielu genów, gdzie każdy może mieć słaby i niebezpośredni efekt i dlatego identyfikacja takich genów może być trudna.

Można więc wywnioskować, że to czynniki środowiskowe decydują o powstawaniu orientacji seksualnych, zarówno pre- jak i post-natalne. Te pierwsze są wspólne dla par bliźniaków monozygotycznych. Każdy z bliźniaków jednak może reagować odmiennie. Duży wpływ na kształtowanie się orientacji  homoseksualnej naukowcy przypisują czynnikom środowiskowym postnatalnym. Nie jest to środowisko wspólne, ale takie gdzie mógłby zetknąć się tylko jeden bliźniak. Wśród tych czynników jest dużo losowych. Można tu wyróżnić: nieszczęśliwą miłość, złe doświadczenia z płcią przeciwną, paternalizm, adopcję, despotyczność, przypadkowe kontakty, liberalne środowisko promujące seksualne eksperymentowanie, rozwód, zazdrość, atrakcyjność kultury gejowskiej czy lesbijskiej, pornografia gejowska, społeczna gejowska presja, słabe zdolności socjalizacyjne, molestowanie seksualne, niechęć do małżeństwa, nieśmiałość, środowisko miejskie ( gdzie można zachować anonimowość), wychowanie przez jednego rodzica, molestowanie słowne. Czynniki te mogą mieć statystycznie niewielki wpływ, ale w poszczególnych przypadkach duży. W przypadku kształtowania orientacji homoseksualnej mogło decydować kilka takich czynników jednocześnie. W pewnej grupie osób znacznie decydował jeden czynnik. Z badań wynika, że każdy przypadek orientacji HS jest unikatowy. Pasje i pożądania seksualne są doświadczane osobiście i unikalnie. Kształtują się poprzez przekonania kulturowe o płci i seksualności, poprzez status materialny, systemy rodzinne. Wpływ może mieć także akceptacja mniejszości seksualnych ogólnie odrzucanych.

Według badań naukowych orientacja seksualna zaczyna się formować jeszcze przed dojrzałością płciową a jej średni wiek to do około 10 r. ż., co wyprzedza dojrzałość płciową o prawie 2 lata. Zauważono, że nie może być świadomym wyborem, jest reakcją na czynniki środowiskowe. Bardzo ciekawym odkryciem jest to, że orientacja seksualna może się zmienić w ciągu życia.  Nastolatki w wieku 16 lat definiujące się jako homoseksualne lub biseksualne w ciągu roku zmieniły orientację na heteroseksualną. Nie było  związane z żadną psychoterapią, stało się to w sposób naturalny. Tak więc nieodpowiedzialną rzeczą jest mówienie nastolatkom, że orientacja homoseksualna jest niezmienna i wrodzona.

W badaniach naukowych  biologicznych, socjologicznych, psychiatrycznych, psychologicznych nad bliźniakami można wyczytać, że orientacja HS jest w znacznym stopniu kształtowana przez czynniki środowiskowe prenatalne, ale główną rolę odgrywają czynniki postnatalne, które są przypadkowe i losowe.

dwóch mezczyzn

Co wyczytamy w doniesieniach historycznych.

Śledząc doniesienia historyczne można zaobserwować, że podejście do homoseksualnych mężczyzn zmieniało się w różnych epokach i odzwierciedlało różnorodność uczuć, płynność ludzkiego erotyzmu i rządzących nim norm społecznych oraz moralnych.

W Egipcie około 2500 lat p.n.e. homoseksualizm był akceptowany przez ówczesnych bogów i nie podlegał żadnym represjom.

W starożytnej Grecji homoseksualizm stał się nierozerwalną częścią kultury religijnej, politycznej i artystycznej. Wiązał się ze środowiskiem arystokracji, ze sportem, służbą wojskową. Większość Spartan uprawiała homoseksualizm. Było to wręcz zalecane przez wychowawców, którzy uznawali ten sposób zaspokajania potrzeb za zdrowy i naturalny. Było to też związane z oddzielaniem chłopców w  wieku 7 lat od kobiet w ramach szkolenia wojskowego do 30 r. ż.

W starożytnych kulturach wschodu homoseksualizm był znany, ale nie zawsze w pełni akceptowany. Seksualność była związana z prokreakcją i szczęściem małżeńskim.

Homoseksualizm był bardzo powszechny w starożytnej Japonii, gdzie każdy samuraj miał swojego pana a najzaszczytniejszą formą nagrody dla samuraja od jego pana był 13-letni chłopiec. Wysoko postawiony samuraj mógł wziąć na kochanka swojego lennika, będąc zarazem jego mentorem i wychowawcą. Wprowadzał go w świat dorosłych.

W kulturze Zachodu we wczesnym chrześcijaństwie homoseksualizm nie był akceptowany. Zachowania homoseksualne były traktowane jako służące do zaspokajania przyjemności i nie zapewniały prokreacji. W 533 r. zachowania te były traktowane jako poważne przestępstwo i cesarz Justynian polecił wykastrować wszystkich skazanych za homoseksualizm. W doniesieniach z tego czasu można wyczytać, że grzech Sodomy, bo tak go nazywano, był wyjątkowo surowo karany. W XII i XIII w. represyjność wobec homoseksualizmu wzrastała.  Papież Innocenty III wydał zarządzenie mówiące o tym, że homoseksualiści są heretykami i trzeba ich pozbawić majątku i skazać na śmierć.

W XIX w. powstał medyczny model homoseksualizmu, który podkreślał wrodzony charakter homoseksualizmu. Sugerowano, że homoseksualizm ma związek z uszkodzonym mózgiem. Uznano, że prześladowanie w majestacie prawa homoseksualistów jest nieracjonalne i nieludzkie. W późniejszym czasie wielu homoseksualistów wyszło z ukrycia i stworzyło świat społecznych klubów, pubów i dancingów, jakie rozkwitały  w Berlinie i innych dużych miastach.

W czasach sprawowania władzy przez partię nazistowską NSDAP, przedstawiano jasno swoje stanowisko wobec homoseksualizmu. Każdy podejrzany o homoseksualne zachowania stawał się wrogiem narodu niemieckiego. Homoseksualiści byli postrzegani jako zagrożenie demograficzne dla wzrostu narodu. Było to wstępem do eksterminacji homoseksualistów. Skazywano ich na wywóz do obozów koncentracyjnych, gdzie większość nie miała szans na przeżycie.

Obecnie w ponad 80 krajach na świecie współczesne prawo przewiduje sankcje karne za homoseksualizm, głownie są to kraje Afryki, Azji, Ameryki Środkowej i Oceanii.

W Polsce kara za homoseksualizm została zniesiona w 1932 roku.

W latach 70. XX w. stopniowo przemieniono homoseksualizm z dewiacji w inność seksualną, zostaje skreślony z rejestru chorób za sprawą decyzji Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego.

Autor: Kamila Zalewska

Literatura:

Kurdybacha, A. K. (2013). Neurologiczne uwarunkowania wyboru partnera. Neurokogniwistyka w patologii i zdrowiu 2011 – 2013 s. 93-98.

Paszewski, A. (2016). Przyczyny orientacji homoseksualnej – co wnoszą do wiedzy badania nad bliźniakami. Instytut Biochemii i Biofizyki 2016.

Szyran, J. (2008). Homoseksualizm: dewiacja czy alternatywa? Collectanea Theologica 2008 (2), s. 123-132.

Tritt, R. J. (2011). Czy odmienny i wykluczony może zostać odzyskanym? Od prześladowań do tolerancji, a może akceptacji – dyskurs poświęcony homoseksualnym mężczyznom. Annales Academiae Medicae Stetinensis Roczniki Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie 2011 (57), s. 110-123.