Rysowanie

Motoryka mała – terapia ręki

Przyglądałam się niedawno dzieciom jak rysowały. Jeden chłopiec szczególnie mocno przyciskał kredkę, aż robił małe dziurki w kartce.  Kredki chwytał od góry i czasem uciekały mu z dłoni. Pomyślałam wtedy: „trochę będzie musiał popracować nad dłońmi”. Czasem tak bywa, że część dzieci powinna popracować więcej nad motoryką małą, by móc sprawniej pisać, rysować i wykonywać czynności manualne.

Sprawność manualna lub zaburzenia rozwoju motoryki małej można zauważyć już we wczesnym dzieciństwie. Początkowo można stwierdzić głównie obniżoną sprawność w zakresie motoryki dużej. Zauważalne trudności  z opanowaniem czynności samoobsługowych, co następstwem jest późniejsze zakłócenia czynności precyzyjnych do których między innymi należą pisanie i rysowanie. Ruchy rąk należą do najbardziej skomplikowanych. Ręka to organ ruchowy, chwytający, komunikacyjny, poznawczy, badawczy. Doskonałość rąk jest wykorzystywana do wykonywania bardzo precyzyjnych i skomplikowanych ruchów takich jak manipulacji przedmiotami, pisanie, badanie otaczającego środowiska. Odchylenia w zakresie funkcjonowania mogą być zróżnicowane. Pracując nad trudnościami manualnymi trzeba pamiętać jaka może być ich etiologia. Można wymienić następujące przyczyny:

nieadekwatne napięcie mięśniowe,

osłabione mechanizmy równoważne,

złe przystosowanie posturalne,

problemy z percepcją wzrokową,

problemy z czuciem powierzchniowym,

problemy z koordynacją wzrokowo-ruchową.

Terapia ręki jest kierowana do dzieci, które nie lubią rysować, kreślą niedokładne szlaczki, literki. Dzieci te nieprawidłowo trzymają kredki, ołówek, długopis, ściskają go za lekko lub za mocno. Są to dzieci, które mają kłopoty z cięciem, lepieniem, zapinaniem guzików, wiązaniem sznurowadeł.

dzieci

Niechęć do rysowania, pisania może być wiele. warto przyjrzeć się dziecku i zadać sobie kilka pytań:

-Czy dziecko jest ogólnie sprawne ruchowo? Czy jeździ na hulajnodze, rowerze, kopie i rzuca piłkę, stoi na jednej nodze itp.?  Braki w tak zwanej dużej motoryce przekładają się na ruchy drobne ręki.

-Czy potrafi się samodzielnie ubrać szczególnie skarpetki, rajstopki , zapiąć guziki, połączyć ze sobą klocki?

-Czy dziecko prawidłowo siedzi i czy podczas rysowania ma podparcie nóg?  Jeśli często się zsuwa z krzesła, lub podpiera ręką,  to całą swoją energię dziecko zużywa w utrzymaniu prawidłowej postawy, szybciej się męczy, rozprasza.

-Jak pracuje łopatka malucha? Przy nieprawidłowej aktywności łopatki występują nieprawidłowości w pracy ręki.

-Czy dziecko nie przejawia zaburzeń ze strony układu dotykowego? Czy ściska kredki za mocno lub za lekko.

-Czy nie ma problemów z zakresu percepcji wzrokowej? Prawidłowy wzrok, ale też prawidłowa kontrola wzrokowa wykonywanych czynności, umiejętność śledzenia wzrokiem są warunkiem dobrego rozwoju motoryki małej.

-Czy umie się skoncentrować choć chwilkę? Czy nie rozprasza go wszystko wokół?

-Czy rozwoju ruchowego  nie utrudniają przetrwałe odruchy niemowlęce?

W przypadku odpowiedzi twierdzącej na któreś z powyższych pytań dotyczący naszego dziecka, warto skorzystać z pomocy specjalisty. Może to być terapeuta ręki lub terapeuta integracji sensorycznej.

Holistyczna Terapia Ręki ma na celu usprawnianie motoryki małej. Wyćwiczenie precyzyjnych ruchów dłoni i palców, ale również dostarczania wrażeń dotykowych. Celem jest poznawanie różnych kształtów i struktur materiałów również nabywanie umiejętności ich rozróżniania. Stosując odpowiednie ćwiczenia i zabawy, rozwija się sprawność ruchową całej kończyny górnej, prawność manipulacyjną dłoni, koordynację pomiędzy dłońmi, umiejetność uchwytu a także doskonalenie czynności samoobsługi. 

Kilka ćwiczeń na koniec do zastosowania w domu:

– Na początek coś, co dzieci wręcz uwielbiają na samym początku to malowanie, rysowanie        lub zwyczajne bazgranie na arkuszach papieru. Miękkie kredki, kredki ołówkowe, ołówki, flamastry,  od tego warto zaczynać.  Polecam papier z rolki, sprawdza się idealnie.

– Malowanie rękami, malowanie farbami i zamalowywanie dużych powierzchni przy użyciem 

pędzla. Ulubiona zabawa, choć nieco brudna.

– Samodzielne ubieranie się, próby zakładania skarpet to doskonałe ćwiczenie motoryczne u dzie-

ci.

– Kolorowanie i zamalowywanie obrazków w książeczkach do malowania, na wydrukach z 

komputera lub odrysowanych szablonach. Zamalowanie gotowych wzorów, postaci, kształtów po

zwala dziecku wyćwiczyć dłoń.

– Obrysowywanie szablonów, rysowanie po śladzie, kalkowanie obrazków. Zabawa w pisanie

po śladzie, rysowanie szlaczków w książeczkach.

– Cięcie nożyczkami i żmudna nauka wycinania, w późniejszej kolejności cięcie po linii wyci-

nanie konkretnych kształtów. Początki są trudne ale warto poświęcić czas na takie zajęcia z dziec-

kiem.    

Dla dziecka zawsze jest to zabawa i miłe spędzenie czasu, a szczególnie w towarzystwie rodzica lub rodzeństwa.

Autor:

Kamila Zalewska